DALAWANG DAKILANG BAYANING TAUSUG
Isinulat ni: Hadji Ali Usman Jilah Matagal nang nanatili sa aking alaala ang kuwentong ito. Ibinabahagi ko ngayon bilang paggunita sa mahahalagang ambag sa pakikibaka ng dalawang makabayang Tausug , si Kalingalan Caluang at si Tuan Hadji Mohammad Nur Omar na nagkasama sa kanilang panahon. Nagsimula ito 83 taon na ang nakalilipas, noong 1942 sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, buong tatag na lumaban ang mga Tausug laban sa pananakop ng mga Hapon. Dahil humanga sa Tapikan o tinaguriang Fighting 21, dalawang pinuno mula sa Borneo at isang doktor na Tsino ang nagtungo sa Sulu upang humingi ng tulong sa pagtatatag ng isang makabuluhang kilusang panlaban sa militar sa Sabah. Ipinadala ni Kapitan Kalingalan ang mga mandirigmang Tausug sa Sabah na pinamunuan ni Datu Mustafa, gamit ang mga pasilidad pandagat ni Tuan Hadji Mohammad Nur. Nagtatag sila ng organisasyon, pagsasanay, at imbakan ng armas. Ngunit binomba ang kanilang kampo at tuluyang nawasak. Si Datu Mustapha lamang ang nakaligtas hanggang sa dumating ang British Liberation Forces sa Sabah noong 1945 at ginawang Chief Minister bilang gantimpala. Hindi kailanman humingi ng kapalit si Kalingalan at Hadji Mohammad Nur mula sa Chief Minister na may utang-na-loob sa kanila. Subalit ang bunga ng kanilang kabutihang-loob ay umabot hanggang sa susunod na henerasyon at natanggap ang kabayaran nito noong 1968 sa anyo ng buong suporta ng Sabah sa mga rebolusyonaryong pwersa sa Mindanao at Sulu. Una, sa pamamagitan ng pagpahintulot sa pagsasanay ng 90 na recruit sa jungle warfare sa Pulau Panghor noong 1968; pagsasanay ng 300 sa base attack noong 1972; pagsasanay ng 60 sa artillery bombardment noong 1973; at pagtanggap ng libo-libong mga bakwit nang bukás-palad. Lahat ng ito ay naging bunga ng dalawang masigasig na Tausug , si Kapitan Kalingalan Caluang at si Tuan Hadji Mohammad Nur Omar na inalala at kinilala ng kanilang kaibigang Chief Minister Tung Datu Mustapha ng Sabah. Ang kuwentong ito ay batay sa mga totoong pangyayari at mga tunay na tala, at naging kaalaman sa pamamagitan ng pagsulat ng may-akda. Maraming salamat sa pagbasa.
Reference: Jilah, H. A. U. (2025, August 26, 1:49 p.m.). The two great Tausug heroes [Facebook post]. Facebook. https://www.facebook.com/share/p/1PmH8Ukym9/